ललिता पंचमीचे नवरात्रातील विशेष महत्त्व :

ललिता पंचमी हे नवरात्रीतले एक महत्त्वाचे व्रत/पर्व मानले जाते. हे आश्विन शुद्ध पंचमीला साजरे केले जाते. याला “उपांग ललिता” किंवा “ललिता पंचमी” असेही म्हणतात.

मुख्य महत्त्व असे :

1. देवी ललितेची उपासना

या दिवशी देवी ललितेची (त्रिपुरा सुंदरी स्वरूपातील शक्ती) पूजा केली जाते.

देवीचे स्वरूप सौंदर्य, करुणा व ऐश्वर्य यांचे प्रतीक मानले जाते.



2. नवरात्रीतील स्थान

शारदीय नवरात्रीत नवदुर्गांच्या पूजेत पाचव्या दिवशी ही पंचमी येते.

या दिवशी देवीचा एक विशेष रूपाने ‘ललिता’ स्वरूपाचा आविष्कार मानला जातो.



3. संपत्ती आणि सौभाग्याची कृपा

या दिवशी केलेल्या उपासनेने सौंदर्य, समृद्धी, सौख्य, कीर्ती आणि संततीसुख प्राप्त होते, अशी श्रद्धा आहे.

विवाहित स्त्रिया कुटुंबाच्या सौख्यासाठी, तर अविवाहित मुली उत्तम वरासाठी देवीची प्रार्थना करतात.



4. धार्मिक विधी

पंचमीच्या दिवशी देवी ललितेची प्रतिमा/फोटो/कलशासमोर बसून तिची पूजा, दीपाराधना, ललिता सहस्रनामाचे पठण, अन्नपूर्णा स्तोत्र इ. केले जाते.

काही ठिकाणी ललिता व्रत केले जाते ज्यात उपवास ठेवून पूजा केली जाते.



5. आध्यात्मिक महत्त्व

ललिता ही आनंद व कल्याणाची देवी मानली जाते. तिच्या पूजेतून मन:शांती, नकारात्मकता नष्ट होणे, व जीवनात सकारात्मकता वाढणे असे फायदे मिळतात असे मानले जाते.




???? थोडक्यात, ललिता पंचमी ही देवीच्या शक्तिरूपाचे, सौंदर्याचे व मंगलकारी स्वरूपाचे पूजन करून सौभाग्य, समृद्धी व आध्यात्मिक उन्नती साधण्याचा दिवस आहे.

???? ललिता पंचमी पूजन विधी (घरगुती पद्धत)

1. सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्र धारण करावीत.
   • शक्यतो लाल/पिवळ्या रंगाचे कपडे घालावेत.
2. घरातल्या पूजा स्थानी देवी ललितेची प्रतिमा, फोटो किंवा कलश ठेवावा.
   • कलशावर नारळ, फुलांचा मुकुट, लाल वस्त्र ठेवावे.
3. संकल्प करावा.
   • “आज मी देवी ललितेच्या कृपेसाठी ही पूजा करीत आहे” असे मनाशी निश्चय करावा.
4. दीप, धूप प्रज्वलित करून पूजन सुरू करावे.
5. पंचोपचार/षोडशोपचार पूजा करावी :
   • आवाहन – देवीला आमंत्रण.
   • अर्घ्य, पाणी, अर्पण.
   • गंध, अक्षता, फुले, दुर्वा, हार अर्पण करावे.
   • फळ, नैवेद्य ठेवावे.
   • आरती करावी.
6. पठण / जप :
   • ललिता सहस्रनाम (संपूर्ण नसेल तर “श्री ललिता अष्टोत्तर नामावली” वाचावी).
   • “ॐ श्रीमात्रे नमः” हा जप 108 वेळा करणेही उत्तम.
7. नैवेद्य :
   • शक्यतो गोड पदार्थ, फळे, खीर, पंचखाद्य अर्पण करावे.
8. प्रार्थना :
   • कुटुंबाचे आरोग्य, सौख्य, समृद्धी व मानसिक शांती यासाठी देवीला विनंती करावी.
9. आरती करून प्रसाद वाटावा.

???? विशेष लक्षात ठेवावे

• विवाहित स्त्रिया सौभाग्यासाठी, तरुणी उत्तम वरासाठी, गृहस्थ आर्थिक समृद्धीसाठी देवीला प्रार्थना करतात.
• शक्य असल्यास संध्याकाळीही दीप लावून आरती करावी.