सूर्यकांत जोशी कुडाळ – 9421214450
नवरात्र उत्सवाच्या नऊ दिवसांत प्रत्येक दिवसाचे वेगळे अध्यात्मिक व सामाजिक महत्व आहे. सहाव्या माळेची पूजा माता कात्यायनी देवीला समर्पित असून तिचे स्वरूप हे शौर्य, पराक्रम आणि धर्मसंरक्षणाचे प्रतीक आहे.
आजच्या काळातही सहाव्या माळेचा संदेश आपल्याला नवा दृष्टिकोन देतो.
१) धार्मिक परंपरेतून आलेले महत्व
कात्यायनी देवीला महिषासुराचा संहार करण्यासाठी सर्व देवतांच्या तेजापासून जन्म मिळाला. यावरून स्पष्ट होते की जेव्हा अन्याय, अत्याचार आणि दुष्टशक्ती समाजावर संकट आणतात, तेव्हा सामूहिक शक्तीने त्यांचा सामना करणे आवश्यक असते. सहाव्या माळेची ही उपासना भक्तांना साहस व धैर्याची प्रेरणा देते.
२) अध्यात्मिक संदेश
या दिवशी साधकाचे मन ‘आज्ञा चक्रात’ स्थिर होते असे मानले जाते. हे स्थैर्य म्हणजेच निर्णयक्षमतेची ताकद. आजच्या अस्थिर आणि संभ्रमपूर्ण काळात विवेकबुद्धी व मानसिक संतुलन राखणे गरजेचे आहे. सहाव्या दिवशीची साधना ही मानसिक शक्ती व आत्मविश्वास वाढवणारी ठरते.
३) सामाजिक संदर्भ
अविवाहित तरुणींनी कात्यायनी देवीची आराधना केल्यास इच्छित जोडीदार मिळतो असे शास्त्र सांगते. परंतु यामागे दडलेला सामाजिक संदेश अधिक महत्वाचा आहे – स्त्रीची आत्मनिर्भरता, तिची निवड आणि तिचे भविष्य ठरवण्याचा अधिकार.
४) आजच्या काळातील प्रासंगिकता
आज समाज अनेक संकटांना सामोरे जात आहे – अन्याय, भ्रष्टाचार, हिंसा, स्त्रीभेदभाव. सहाव्या माळेची देवी आपल्याला शिकवते की या सर्वांचा मुकाबला करण्यासाठी धैर्य, सामूहिकता आणि आत्मविश्वास आवश्यक आहे.
त्यामुळे सहावी माळ ही केवळ एक धार्मिक परंपरा नसून ती धैर्याचा संस्कार, विवेकाचा प्रकाश आणि समाजासाठी एक लढाऊ संदेश घेऊन येते.
माता कात्यायनीची उपासना म्हणजे अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याची ताकद आणि समाजात सकारात्मक बदल घडवण्याची प्रेरणा होय.
