पाचवड–मेढा रस्त्यावरचे काम आणि धुळीचा कहर : नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ थांबणार कधी? रविंद्र परामणे

सूर्यकांत जोशी कुडाळ – पाचवड ते मेढा या मार्गावर सुरू असलेल्या रस्ता कामामुळे नागरिकांचे दैनंदिन जीवन अक्षरशः उद्ध्वस्त झाले आहे. विकासकामे होणं आवश्यक आहे, परंतु या कामाच्या नावाखाली जनजीवनावर होणारा परिणाम प्रशासनाने लक्षात घेणं तितकंच आवश्यक आहे. दुर्दैवाने सध्या या रस्त्यावर ज्या प्रमाणात धुळीचा प्रचंड प्रादुर्भाव आहे, त्याचप्रमाणे ज्या ठिकाणी नाले ओढ्यांचे काम सुरू आहे अशा ठिकाणी पर्यायी मार्ग व्यवस्थित नसल्याने वाहनधारकांच्या अडचणीत भर पडत आहे त्यातच सध्या कारखान्यांचा ऊस गाळप हंगाम सुरू असून उसाने भरलेल्या अवजड ट्रॅक्टर ट्रक बैलगाडी अशा वाहनांना जीव धोक्यात घालून वाहतूक करावी लागत आहे. त्याकडे संबंधित विभाग जाणीवपूर्वक दुर्लक्ष करत असल्याची संतप्त प्रतिक्रिया जावली पंचायत समितीचे माजी सभापती रवींद्र यांनी व्यक्त केले आहे.

दुचाकीस्वारांसाठी धुळीचा ‘भयंकर’ धोका

रस्त्यावर पडणारे दगड, खडी, उडणारी धूळ यामुळे दुचाकीस्वारांची अवस्था हाल होतेय.
विशेषतः मोठ्या वहानांच्या मागे दुचाकी चालवणे म्हणजे साक्षात अपघाताला निमंत्रण.
दृष्टीसमोर काहीच दिसत नाही, ब्रेक लावण्याची क्षमता कमी होते, आणि कोणत्याही क्षणी अपघाताची शक्यता निर्माण होते.

आरोग्याचा प्रश्न : 100% खात्रीने वाढणारा आजारांचा धोका

धुळीमुळे—
• डोळ्यांचे इन्फेक्शन
• श्वसनाचे विकार
• खोकला, दमा, ऍलर्जी
• त्वचेचे त्रास
अशा विविध प्रकारच्या आजारांचा त्रास होत असल्याची तक्रार ग्रामीण पातळीवर ऐकू येते.पण प्रशासन आणि कंत्राटदार या गंभीर आरोग्य समस्येकडे कानाडोळा करत असल्याचं चित्र दिसत आहे.

काम चालू असताना रस्त्यावर पाणी देणे अनिवार्य — पण इथे नियम धुळीत!

कोणतंही रस्त्याचं काम सुरू असताना नियमित पाणी मारणं हे मूलभूत नियमांमध्ये बसतं.
यामुळे धूळ कमी उडते आणि वाहनधारकांना सुरक्षितता मिळते.
पण पाचवड–मेढा मार्गावर हा नियम कागदावर दिसतो, प्रत्यक्षात रस्ता मात्र पावसाळ्याशिवाय कधीच ओली होत नाही.

सामान्य नागरिक त्रस्त — पण तक्रारीस प्रतिसाद नाही

या मार्गाने जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांपासून ते शेतकरी, महिलावर्ग, दैनंदिन कामगार सर्वजण या धुळीमुळे त्रस्त आहेत.
काम जितकं पुढे जातंय, धुळीचा त्रास तितक्याच वेगाने वाढतोय.

• रस्ता कामाचा वेग कमी
• पाण्याची कमतरता
• डस्ट कंट्रोलचा कोठेही अंमल नाही

ही सगळी परिस्थिती प्रशासनाच्या उदासीनतेची साक्ष देते.


प्रशासनाला प्रश्न — लोकांच्या प्राणांची किंमत नाही का?

विकासकामं वेळेवर होणं आवश्यक आहे, पण नागरिकांच्या आरोग्याशी आणि सुरक्षिततेशी असा खेळ का?

• कामाचे योग्य नियोजन आहे का?
• पाणी टँकर कुठे आहेत?
• कंत्राटदारांकडून नियमांचे पालन का करवून घेतले जात नाही?
• दररोजच्या निगराणीचा अभाव का?

हे प्रश्न आज प्रत्येक नागरिक विचारत आहे.
तत्काळ पावले उचलणे अत्यंत आवश्यक

१) रस्त्यावर दिवसातून किमान ३ वेळा पाणी मारणे अनिवार्य करावे
२) मोठ्या वाहनांच्या वेगावर नियंत्रण ठेवावे
३) कामाच्या ठिकाणी सुरक्षा सूचनांचे बोर्ड लावावे
४) आरोग्य विभागाने तपासणी मोहीम राबवावी
५) नागरिकांच्या तक्रारी स्वीकारण्यासाठी हेल्पलाइन सुरू करावी


विकास आवश्यक… पण नागरिकांचे प्राण अधिक महत्त्वाचे!

पाचवड–मेढा रस्ता विकासकाम निश्‍चितच स्वागतार्ह आहे, परंतु या कामाच्या नावाखाली नागरिकांचा जीव धोक्यात घालण्याचा अधिकार कोणालाच नाही.
प्रशासनाने आणि कंत्राटदारांनी तातडीने दखल घेऊन रस्त्यावर पाणी मारण्याची व्यवस्था केली नाही, तर येणाऱ्या काळात गंभीर अपघात आणि मोठ्या आरोग्य समस्यांपासून कोण जबाबदार? असा सवाल येथील प्रसिद्ध  उद्योजक विजय कुंभार यांनी केला आहे

हाच प्रश्न आता नागरिक विचारत आहेत—
“कधी सुधारणार हा धुळीचा कहर?”