दसऱ्यानंतर आता दिवाळीच्या तोंडावर फुलांच्या बाजारपेठेत विक्रमी तेजी आली आहे. मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील अनेक प्रमुख बाजारपेठांमध्ये झेंडूच्या दराने आज सर्व जुने रेकॉर्ड मोडीत काढले आहेत.
सणांच्या काळात झेंडूला मिळणारी जबरदस्त मागणी आणि काही भागांत झालेल्या अवकाळी पावसामुळे उत्पादन घटल्यामुळे, बाजारातील पुरवठा कमी झाला आहे. याच कारणामुळे उच्च प्रतीच्या सुक्या झेंडूला गुंतवणुकीच्या दृष्टीने अतिशय चांगला विक्रमी दर मिळत आहे. शेतकऱ्यांच्या मालाला चांगला भाव मिळत असल्याने यंदाचा हंगाम आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरणार आहे.
प्रमुख बाजार समित्यांमधील आजचे दर आणि सविस्तर माहिती
बाजारात मालाच्या गुणवत्तेनुसार दरांमध्ये मोठा फरक दिसून येत आहे. उत्कृष्ट (सुका) झेंडू हा सर्वाधिक गुंतवणूक मूल्य मिळवून देत आहे.
पुण्यातील गुलटेकडी मार्केट यार्डात आज सुक्या (उत्कृष्ट) झेंडूची आवक सुमारे १,५०० क्विंटल होती. या उत्तम प्रतीच्या झेंडूला किमान ₹१२० प्रति किलो तर कमाल ₹१८० प्रति किलो असा भाव मिळाला, तर सरासरी दर ₹१५० प्रति किलो नोंदवला गेला आहे. याच ठिकाणी ओल्या (साध्या) झेंडूची आवक ४,००० क्विंटल झाली, ज्याला किमान ₹५० ते कमाल ₹९० पर्यंतचा दर मिळाला.
नाशिकमधील पंचवटी बाजार समितीतही झेंडूची आवक ९०० क्विंटल होती. येथील सुक्या झेंडूचा किमान दर ₹१०० तर कमाल दर ₹१६० प्रति किलोपर्यंत पोहोचला, ज्यामुळे सरासरी दर सुमारे ₹१३० प्रति किलो राहिला. सोलापूरच्या नवीन बाजार समितीत ओल्या/साध्या झेंडूला किमान ₹४५ ते कमाल ₹८० प्रति किलो दर मिळाला, तर सरासरी दर ₹६५ पर्यंत स्थिर होता.
विक्री आणि फायद्यासाठी तज्ज्ञांचा ‘गुंतवणूक’ सल्ला
पुणे मार्केट यार्डातील फूल व्यापारी असोसिएशनने दिलेल्या माहितीनुसार, पुढील दोन आठवड्यांत लक्ष्मी पूजन आणि दिवाळीचे मुख्य दिवस असल्याने झेंडूची मागणी आणखी दुप्पट होणार आहे.
गुणवत्तेवर लक्ष: ज्या शेतकऱ्यांनी आपल्या झेंडूची प्रतवारी उत्तम ठेवली आहे (सुका आणि गडद केशरी रंग), त्यांना लवकरच ₹२०० प्रति किलो पेक्षा जास्त दर मिळण्याची पूर्ण शक्यता आहे.
टप्प्याटप्प्याने विक्री: दरात मोठी तेजी अपेक्षित असल्यामुळे, शेतकऱ्यांनी संपूर्ण माल एकाच वेळी न विकता, गुंतवणुकीचे नियोजन करून टप्प्याटप्प्याने बाजारात आणावा.
इतर फुलांनाही मागणी: झेंडूसोबतच शेवंती (व्हाईट व यलो) आणि गुलाब यांनाही दिवाळीत चांगला दर मिळणार आहे, त्यामुळे मिश्र शेती करणाऱ्यांना दोन पटीचा फायदा होणार आहे.
एकंदरीत, अवकाळी पावसाच्या संकटातून वाचलेल्या झेंडूसाठी यंदाची दिवाळी ही आर्थिक सुबत्ता घेऊन येणारी ठरणार आहे, असा कृषी अर्थतज्ज्ञांचा अंदाज आहे.
