पितृपंधरवडा (पितृ पक्ष / महालय पक्ष) हा हिंदू धर्मातील अतिशय महत्त्वाचा आणि श्रद्धेने पाळला जाणारा कालावधी आहे. या काळात आपले पितर (पूर्वज) यांच्यासाठी श्राद्ध, तर्पण, पिंडदान इ. धार्मिक विधी केले जातात, जेणेकरून त्यांना आत्मिक शांती व तृप्ती लाभेल..
त्याच बरोबर जो भुकेला आहे. जो उपाशी आहे.ज्याला अन्नाची गरज आहे. त्याला पोटभर जेवण द्या.ज्याला अंगावर वस्त्र नाही त्याला वस्त्र द्या. हाच खरा दान धर्म ठरेल.
???? पितृपंधरवड्याचे महत्त्व
1. पितरांची तृप्ती व कृपा मिळवण्यासाठी
- मान्यता अशी आहे की या काळात पितरांचे आत्मे पृथ्वीलोकावर येतात.
- त्यांच्या श्राद्ध, तर्पण, आणि दानाद्वारे आपण त्यांना तृप्त करतो.
- यामुळे ते आशीर्वाद देतात आणि वंशाला समृद्धी, आरोग्य व यश प्राप्त होते.
2. कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा काळ
- हा काळ म्हणजे आपल्या पूर्वजांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा एक धार्मिक व आध्यात्मिक प्रयत्न आहे.
- “आपण आज जे काही आहोत ते आपल्या पूर्वजांमुळेच आहे” – ही भावना व्यक्त होते.
3. पितृऋण निभावण्याची संधी
- धर्मशास्त्रांनुसार तीन ऋण असतात – देवऋण, ऋषिऋण, आणि पितृऋण.
- पितृपंधरवड्यात श्राद्ध करून आपण पितृऋण निभावतो.
4. श्राद्ध न केल्यास परिणाम (शास्त्रीय मते)
- काही ग्रंथांनुसार, श्राद्ध न केल्यास पितर नाराज होतात, आणि त्यामुळे:
- घरात संकटं, आरोग्याच्या समस्या, मानसिक त्रास
- अपत्यप्राप्तीमध्ये अडथळे
- वंशपरंपरा अडथळ्यांत येणे इ. होऊ शकते (या गोष्टी श्रद्धेवर आधारित आहेत).
5. शुभ कार्य टाळले जातात
- पितृपंधरवड्यात कोणतेही शुभ कार्य (लग्न, वास्तुशांत, मुहूर्त इ.) टाळले जाते.
- कारण हा काळ श्रद्धेचा, स्मरणाचा व साधनेचा असतो.
???? कधीपासून कधीपर्यंत?
पितृपंधरवडा भाद्रपद पौर्णिमा नंतर सुरू होतो आणि आश्विन अमावास्या (महालय अमावास्या) पर्यंत चालतो – म्हणजे साधारणतः १५ दिवसांचा काळ.
???? पद्धती काय?
- ज्याचं वार आणि तिथी जुळतात, त्या दिवशी त्या व्यक्तीचं श्राद्ध केलं जातं.
- शेवटच्या दिवशी (अमावास्येला) सर्व पितरांसाठी सामूहिक श्राद्ध केलं जातं.
- तर्पण, पिंडदान, ब्राह्मणभोजन आणि दान केलं जातं.
???? भावना महत्त्वाची
श्राद्ध करताना मुख्य गोष्ट म्हणजे श्रद्धा आणि नम्रता. विधी कसे केले, किती खर्च केला यापेक्षा, मनापासून केलेली कृतज्ञता अधिक महत्त्वाची असते.ज्यांना भूक नाही त्यांना जेवणासाठी आग्रह करून अन्न वाया घालवण्या पेक्षा जे भुकेलेले आहेत. ज्यांना, अन्न, वस्त्र, आणि मदतीची नित्तांत गरज आहे. त्यांना मदत करा. त्यांचे आशीर्वाद हे तुम्हाला तुमच्या पितरांचे आशीर्वाद समाजावे.
ज्योतिष मार्गदर्शन, सल्ला, जन्मकुंडली, विवाह पत्रिका मेलन इत्यादी साठी संपर्क – गुरुकृपा ज्योतिष कार्यालय, गजानन मंगल कार्यालय कुडाळ येथे संपर्क साधावा. मोबाईल नं.9421214450/-
